موقعيت
ايران در نيمكره شمالي بين 25 تا 40 درجه عرض شمالي از خط استوا و بين
44 و 5/63 درجه طول شرقي از نيمروز گرينويچ واقع شده است كه اين موقعيت
بيانگر آن است كه ايران در منطقه معتدله قرار دارد. از اين رو ايران در
اين عرض جغرافيايي، فاقد آب و هواي سرد است كه معمولاً در عرضهاي بلند
وجود دارد و اگر در بعضي نقاط هواي زمستاني بسيار سرد است، بيشتر به
سبب ارتفاع زياد از سطح درياست نه عرض جغرافيايي.
ايران از دو سوي شمال و جنوب به
دريا دسترسي دارد. از سوي شمال، ايران با درياچه خزر مجاور است.
مجاورت با درياي خزر از نظر آب و هوايي موجب شده كه استانهاي
ساحليِ اين كشور، مثل گيلان و مازندران و گلستان كه بين
كوهستانهاي البرز از يكطرف و دريا از طرف ديگر محصور شدهاند،
كاملاً تحت تأثير و نفوذ بادهاي مرطوب اين دريا قرار گيرند و
ميزان رطوبت زياد، به ويژه وجود باران درفصل تابستان، در رشد
پوشش گياهي و ايجاد مناطق جنگلي مؤثر افتد.
از ايران هياتي به همراه وزير فرهنگ و
ارشاد اسلامي در كنگره شركت خواهند كرد .به علاوه ويژه نامه اي از
فصلنامه نامه پارسي كه در بردارنده 17 مقاله پژوهشگران در باره ناصر
خسرو است و زير نظر دكتر مهدي محقق تهيه شده از سوي شوراي گسترش زبان و
ادبيات فارسي در اين كنگره توزيع خواهد شد.گفتني است كه اين كنگره در
سال آينده در تهران و لندن برگزار خواهد شد.
دسترسي به خليج فارس و درياي عمان از نظر اتصال و ارتباط اين كشور
با كليه كشورهاي جهان از طريق آبهاي آزاد، بسيار مهم و قابل توجه است،
اگر چه از نظر آب و هوايي، به علت گرما و رطوبت زياد تابستاني محيط گرم
و مرطوبي در فصل تابستان به وجود ميآورد.
از سوي ديگر، ايران در جنوب غربي آسيا واقع است، آسياي جنوب غربي،
در حقيقت منطقه واسطهاي است واقع ميان سه قاره آسيا، اروپا، آفريقا و
ايران در اين منطقه، از حوادث اين سه قاره سخت متأثر است، زيرا هر نوع
واقعهاي كه در اين قارهها اتفاق افتد و يا رابطه و مراوده اقتصادي،
فرهنگي، سياسي و نظامي بين اين سه قاره برقرار شود، ناچار تأثيري در
ايران خواهد گذاشت.
وسعت و شكل جغرافيايي ايران
كشور ايران داراي شكلي شبيه به متوازيالاضلاع ناموزون است و طول يك قطر آن، از آرارات در شمال غربي كشور به خليج گواتر در جنوب شرقي به وسعت 2250 كيلومتر و طول قطر ديگر آن از خرمشهر در ساحل خليج فارس به سرخس در شمال شرقي 1400 كيلومتر است. در نتيجه، دو استان آذربايجان در شمال غربي ايران و سيستان و بلوچستان در منتهياليه جنوب شرقي كشور، نسبت به يكديگر و همچنين نسبت به تهران ـ پايتخت كشور ـ از ساير استانها دورتر هستند.
شكل جغرافيايي و وسعت خاك كشور از قرن هشتم پيش از ميلاد، يعني زمان حكومت مادها كه اولين سلسله آريايي را تشكيل دادند تا حدود يك قرن پيش همواره متغير بوده است.
ايران امروز، با وسعت 1648195 كيلومتر مربع معادل يك بيست و هفتم وسعت قاره آسيا و نزديك به يك نودم خشكيهاي جهان است. خاك ايران به تنهايي، بيشتر از مجموع مساحت شش كشور اروپايي آلمان، فرانسه، انگلستان، ايتاليا، هلند و بلژيك است.
جنوبيترين نقطه اين سرزمين بندر «گواتر» و شماليترين نقطه آن «دامنه آرارات» است. شرقيترين ناحيه ايران «كوهك» در مرز پاكستان و غربيترين آبادي آن «بازرگان» در مرز تركيه قرار دارد. اختلاف ساعت...
