همه ما هنگامی كه به گذشته بر می گردیم از درس های فارسی، تنها داستانها یا شعرهای كودكانه همچون «چوپان دروغگو»، «خروس خاله مرجان» و ترانه «بازباران» را به یاد می آوریم. هزاران هزار دانش آموز به این متن ها دلبستگی پیدا كرده و آن ها را به یاد سپرده اند. چرا درس های دیگر در یاد ما نمانده است؟ برای اینكه هنگام خواندن یا شنیدن آن ها انگیزش عاطفی لازم در ما پدید نیامده است. بزرگترین كمبود فارسی آموزهای متداول دبستانها همین نكته است. به زبان دیگر، فارسی اول دبستان متن هایی پاره پاره و بدون بار عاطفی بوده است كه از دوران اسب، داس و آتش به یادگار مانده اند.
زمانه دگر شده است. باید متن هایی دیگر جای این متن های كهنه را پر كنند. در ایران روش آموزش زبان فارسی تاكنون پرپایه نگرش آموزگار محور بوده است. در نگرش آموزگار محور، متن آموزشی دل پسند نیست و آموزگار با روش ساختگی یا گاهی هنرورانه تلاش می كند كودك را به متن آموزشی پیوند دهد.
در روشهای پیشرفته كوشش می شود كه متن های زبان آموزها با زندگی روزانه و فرهنگ كودك در پیوند باشند و افزون بر آن كودك از خواندن آن ها لذت ببرد. «فارسی آموز ادبی» بر پایه نگرش كودك محوری ساخته و پرورده شده است. بنیاد این فارسی آموز از اندیشه های یكی از بزرگترین و برجسته ترین اندیشمندان آموزش و پرورش در سده نوزدهم به نام «هربارت» برگرفته شده است. او مهمترین اصل را در آموزش كودك، پدیدآوردن دلبستگی و علاقه می داند.
رویكرد آموزش زبان در این كتاب رویكرد آمیخته با روش ادبی است. در این روش، كودك هم ساختار كلی زبان را در كالبد متن و جمله ها یاد می گیرد و هم بر پایه روش خردنگر از حرف ها آغاز می كند. آمیختن این دو روش در زبان فارسی بسیار كارساز است و میوه كار بزرگانی چون «عباس سیاحی» بوده است. این افراد پس از بررسی دو گونه آموزش به روش كلی و تحلیلی روش تركیبی یا آمیخته را ساختند كه برای سال های بسیار همه ما از ان بهره برده ایم.
فارسی اموز ادبی تجربه ای به همین منظور است، تنها، وزنه روش كلی در آن سنگین تر شده است. زیرا در گسترش درك و تخیل كودك، متن و جمله نقش مهمی دارند. اما ویژگی این روش در آمیختن متن با گوهرادبیست. كودك یا نوآموز به سبب پی گرفتن داستانك ها، درگیر متن می شود و از این راه بیشتر و بیشتر می آموزد.
كتاب «خواندن»، دریچه ای برای جادوكردن كودك از راه ادبیات و پرورش نیروی شنیدن است و كتاب «كارورزی» برای نوشتن و سخن گفتن. كتاب كارورزی برای افزایش مهارت های شنیداری، گفتاری و نوشتاری كودك فراهم آمده است. طرح این كتاب به گونه ای است كه كودك نوآموز را از هر گونه دفتر مشق و تمرین بی نیاز می كند و هرچه سواد كودك بیشتر می شود جای واژگان، خالی و اندك اندك زمینه ی كتاب به سوی سفیدی پیش می رود. این فضای سفید به كودك می آموزد كه در آموزش باید كنشگر باشد.
|
توضیح : |
